Teoria uczenia się według Kolba jest w dużej mierze inspirowana badaniami nad procesem uczenia się przeprowadzanymi przez Dewey’a i Piaget’a w latach 70 – tych. Jego model refleksyjnego uczenia się w dużej opiera się na uczeniu jako zdobywaniu doświadczeń – oraz późniejszym przekształcaniu ich w wiedzę i umiejętności. Bazę naszego uczenia stanowi doświadczenie, na podstawie którego uczący się dokonuje krytycznej refleksji i oceny zdarzenia – co prowadzi z kolei do uzyskania nowych informacji o otaczającym świecie. Tego rodzaju cykl uczenia się obejmuje następujące fazy: obserwacje wyciągnięte z doświadczenia, refleksja nad zaistniałymi zdarzeniami, kształtowanie się ogólnych schematów postępowania jakie należy przyjąć w tego rodzaju sytuacjach, ulegających generalizacji, sprawdzanie wytworzonych przez nas schematów działania w praktyce poprzez zastosowanie tych wzorów w sytuacjach nowych, nieznanych. Informacje uzyskane w toku tego rodzaju procesu są wciąż udoskonalane w wyniku stosowania ich w nowych sytuacjach jak i dzięki nowym doświadczeniom włączanym do struktur poznawczych jednostki.

Pod spodem prezentujemy schemat uczenia się na przez doświadczenie autorstwa Davida A. Kolba.

Cykl Kolba (1984):

  1. Doświadczenie – konkretne doświadczenie (przeżycie czegoś, określone działanie)
  2. Wnioski – wyciągnięcie wniosków z danej sytuacji
  3. Schemat działania – na bazie uzyskanych konkluzji – kształtowanie się uogólnionych schematów postępowania w danej sytuacji, które mogą potem zostać przeniesione na inne sytuacje
  4. Zastosowanie w praktyce – wytworzone schematy postępowania zostają zastosowane w praktyce w sytuacjach nowych, nieznanych

Graham Gibbs (1998) zaproponował koncepcję cyklu refleksji do wyjaśnienia modelu uczenia się przez doświadczenie wystosowanego przez Kolba. Cykl ten obejmuje 6 elementów:

  1. Opis sytuacji – (doświadczenie wewnętrzne) – Dotyczy on tego, co się zdarzyło. W tej fazie zachodzi nasz opis przeżytego doświadczenia, które stanowi kontekst do dalszej nauki. Gibbs radzi, aby w tym stadium procesu uczenia się nie wyciągać jeszcze żadnych wniosków, lecz jedynie opisać to, co się zdarzyło.
  1. Uczucia – Ten element związany jest z twoimi odczuciami i obejmuje zyskanie świadomości własnych stanów emocjonalnych. Możesz sobie wówczas zadać takie pytania: Co czułeś w danej sytuacji; O czym wtedy myślałeś? W tej fazie również skup się wyłącznie na zarejestrowaniu własnych odczuć a nie na ich analizie i interpretacji.
  1. Ocena sytuacji – Ten etap wymaga od nas ewaluacji danego doświadczenia. Przydatne okazać się może zadanie sobie pytań typu: Jakie były pozytywne i negatywne strony tego zdarzenia? Jakie wnioski na przyszłość udało mi się wyciągnąć z danego zdarzenia? Postaraj się ocenić dane zdarzenie w miarę obiektywnie.
  1. Analiza sytuacji – W tej fazie musisz jeszcze raz przyjrzeć się danemu zdarzeniu z różnych perspektyw. Czy jest coś, co umknęło twojej uwadze? Co naprawdę się stało? Czy doświadczenia innych w podobnej sytuacji były takie same, czy różniły się od twojego postrzegania danej sytuacji i reakcji na nią?
  1. Wnioski – Faza ta stanowi podsumowanie wcześniejszych doświadczeń, rezultat rozumowania. W tym momencie musisz zastanowić się, jakie wnioski wyciągnąć możesz z danej sytuacji? Dany etap możemy podzielić na dwie zasadnicze fazy: 1. Wnioski ogólne – twoje ogólne konkluzje dotyczące zdarzenia, oparte na poczynionej uprzednio analizie sytuacji. 2. Wnioski szczegółowe – jakie implikacje niesie dane zdarzenie dla twojego rozwoju w określonym obszarze? (nad którymi cechami/umiejętnościami musisz jeszcze popracować?)
  1. Plan działania – Kiedy już wyciągnąłeś wnioski z danego doświadczenia – czas na utworzenie planu działania na wypadek, gdyby tego rodzaju sytuacja powtórzyła się w przyszłości. Pomóc może ci odpowiedź na powyższe pytania: Jeżeli taka sytuacja się powtórzy – co wtedy zrobisz? Jak inaczej możesz się zachować w danej sytuacji następnym razem?. Etap ten zakłada utworzenie planu działania na przyszłość w oparciu o wnioski wyciągnięte ze zdarzenia, tak, by w przyszłości nie popełnić tych samych błędów.

next