Confidence

Piaget postrzegał rozwój człowieka w kategorii następujących po sobie zmian w sposobie myślenia dziecka. Według niego, w rozwoju młodych ludzi wyróżnić możemy trzy następujące po sobie główne stadia rozwojowe charakteryzujące się znaczącą zmianą w kwestii postrzegania rzeczywistości i przetwarzania informacji przez dzieci.

 

Wiek Okres rozwojowy Struktury poznawcze
Od narodzin do 2 roku życia Sensomotoryczny Niemowlęta poznają otaczającą je rzeczywistość przede wszystkim poprzez zmysły, dominującym kanałem poznawania jest wówczas zmysł dotyku. W czasie trwania danego okresu stopniowo poszerza się zakres możliwości poznawczych dziecka, w związku z tym pod koniec danego okresu rozwojowego jego działania stają się mniej odruchowe, bezwolne, stopniowo nabierając celowości.
od 2 do 7 lat Okres Przedoperacyjny Schematy poznawcze dziecka zaczynają rozwijać się w kierunku nowych, coraz bardziej złożonych struktur. W tym wieku u dziecka pojawia się nowy typ myślenia – myślenie konkretne (dosłowne podejście do obserwowanej rzeczywistości, brak myślenia abstrakcyjnego – oderwanego od konkretu) i wyobrażeniowe (polegające na tworzeniu się w umyśle dziecka umysłowych reprezentacji, mentalnych schematów reprezentujących konkretne obiekty, zdarzenia). Na danym etapie dziecko powoli zaczyna odrywać swoje myślenie od konkretów, rozumienie rzeczywistości zaczyna coraz bardziej zależeć od procesów myślowych pośrednio powiązanych z doświadczeniem. Chociaż myślenie dziecka wciąż dotyczy jednostkowego przypadku, czynności umysłowe zaczynają być związane z symbolicznymi procesami myślowymi – stają się uwewnętrznione. Myślenie na tym etapie życia określane jest jako egocentryczne (dziecko przyjmuje siebie za główny punkt odniesienia, jest silnie skoncentrowane na sobie)
od 7 do 11 lat Okres operacji   konkretnych Na tym etapie pojawia się umiejętność logicznego rozumowania. Wyobrażenia dziecka stają się coraz bardziej ograniczone zasadami rozumowania, takimi jak przyczyna – skutek. Chociaż myślenie dziecka wciąż zależne jest jeszcze od bezpośredniego doświadczenia, następuje rozwój wyższych struktur poznawczych, kształtują się podstawowe pojęcia.
12 rok życia – dorosłość Okres operacji formalnych U jednostki wykształca się zdolność do myślenia abstrakcyjnego

 

Według Piageta stadia rozwoju poznawczego w okresie dorastania obejmują:

– Przejście od konkretnych do abstrakcyjnych form myślenia

– Osłabienie się tendencji do egocentrycznego ujmowania rzeczywistości

Na początku okresu dorastania, na rozumowanie młodego człowieka wciąż jeszcze wpływa myślenie oparte na konkretach. Pojawienie się w strukturach poznawczych dziecka myślenia formalnego (około piętnastego roku życia wzwyż) umożliwia mu przewidywanie rezultatów własnych działań, umiejętność teoretyzowania na temat możliwych zdarzeń. Jest ono wówczas w stanie hipotetyzować na temat możliwych scenariuszy. W związku z tym posiada już zdolność przewidywania skutków własnych działań lub skutków hipotetycznych zdarzeń zaistniałych w przyszłości.

Przejście od operacji konkretnych do pełnego stadium operacji formalnych pojawia się na przełomie od 11 – do 14 lat. Według Piageta i innych psychologów poznawczych, pozostałości egocentrycznego ujmowania rzeczywistości na tym etapie prowadzą do szeregu implikacji w zachowaniu jednostki i jej sposobu postrzegania, nastawienia do otaczającej rzeczywistości. Konsekwencje danego stanu rzeczy są następujące:

– Rozwój samoświadomości

– Poczucie ciągłej kontroli: przekonanie, że nasze działania są przedmiotem nieustannej kontroli i oceny ze strony otoczenia

– Postrzeganie siebie: mocno zsubiektywizowane przekonanie o własnej wyjątkowości, jednostka postrzega swoje myśli i odczucia jako absolutnie niepowtarzalne

– Przekonanie o własnej niezniszczalności/mocy sprawczej – prowadzące do podejmowania ryzykownych zachowań

Dzięki wymianie doświadczeń z najbliższymi osobami w grupie rówieśniczej, młodzi ludzie zaczynają sobie zdawać sprawę, że odczuwane przez nich przeżycia, stany, przez które przechodzą są wspólne większości ludzi w tym wieku. Tego rodzaju konstatacja pozwala im na uświadomienie sobie, że nie odstają od społeczeństwa w aż tak znacznym stopniu, że są “normalni” i pod wieloma względami podobni do innych. W związku z tym egocentryczne tendencje u nastolatków ulegają stopniowemu wyciszeniu wraz z osiągnięciem około piętnastu/ szesnastu lat.

next